Edu.गुरु

प्रदूषण -एक समस्या प्रदूषण ..प्रदूषण ..प्रदूषण आजच्या युगात समाजाला लागलेली एक कीड सर्वात मोठे संकट म्हणजे प्रदूषण होय प्रदूषण हे समाजाचे दुषण आहे प्रदूषण ही एक असा शाप आहे जो वैज्ञानिक क्रांती तू नच जन्माला आला आहे आज सर्व जगालाच या भयंकर समस्येला सामोरे जावे लागत आहे मग हे प्रदूषण म्हणजे नेमके आहे तरी काय ?        तर प्रदूषण म्हणजे जीवजंतू नष्ट करणारे किंवा विस्कळीत करणारे घटक जे वातावरण जल वायू भूप्रदेशात मिसळतात आणि त्यामुळेच आज प्रदूषणाच्या विविध प्रकारांना आपल्याला सामोरे जावे लागत आहे जसे जल प्रदूषण वायू प्रदूषण ध्वनी प्रदूषण भूप्रदूषण इत्यादी माणूस आपल्या बुद्धीने नव्यानव्या गोष्टी निर्माण करतो पण त्याच वेळी आपली कृती प्रदूषणाला कारण होत आहे का ?त्याचा विचार करत नाही उंच उंच इमारती बांधण्यासाठी  त्याने जंगले नष्ट केली त्यामुळे पावसाचे प्रमाण घटले जमिनीची धूप वाढली माणूस वैयक्तिक स्वच्छतेचा जेवढा विचार करतो तेवढा सार्वजनिक स्वच्छतेचा विचार करत नाही स्वतःचे घर तो अगदी नीटनेटके साफ करतो आणि घरातील हा कचरा रस्त्यावर टाकतो प्रवासात...

   डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांचे शैक्षणिक विचार                     शिक्षण हे वाघिणीचे दूध आहे व जो हे दूध पिल तो गुरगुरल्याशिवाय राहणार नाही.असे म्हणणारे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्म 14 एप्रिल 1891 रोजी मध्यप्रदेशातील महू या गावी झाला. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण सातारा येथे झाले.ते एलफिस्टन हायस्कूल मधून मॅट्रिकची परीक्षा उत्तीर्ण झाले या काळात त्यांनी अखंड वाचन व वडिलांचे प्रोत्साहन यामुळे इंग्रजी भाषेचा पाया पक्का केला. सण 1912 मध्ये एलफिस्टन कॉलेजमधून बीए पूर्ण झाले. त्यानंतर बडोद्याच्या महाराजांनी शिक्षणासाठी केलेल्या मदतीचे ऋण फेडण्यासाठी 23 जानेवारी 1913 रोजी बडोदा पोहोचले.तेथे त्यांना जातीयतेची तीव्र झळ पोहोचली. तेव्हा त्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य अस्पृश्यता निर्मूलनासाठी वाहून घेण्याचे ठरवले. पण लवकरच डॉक्टर बाबा आंबेडकरांची हुशारी पाहून बडोद्याच्या महाराजांनी त्यांना उच्च शिक्षणासाठी अमेरिकेत पाठवले.तेथे कोलंबिया विद्यापीठातून एमए व पीएचडी ची पदवी मिळवली. ज्याअभ्यासक्...

'काव्यतरंग'विविध विषयांना स्पर्श करणारा काव्यसंग्रह.         पुस्तक परीक्षण              (कवी=डॉ. भगवान हेबाडे)        पशुवैद्यकीय क्षेत्रांमध्ये उत्कृष्ट काम करणारे कवी डॉ. भगवान हेबाडे यांनी काव्यतरंग या शीर्षकाखाली वेगवेगळ्या विषयांवर आपल्या भावना काव्य रुपाने व्यक्त केल्या आहेत. सोलापूर येथील मुक्ता प्रकाशनाने हा काव्यसंग्रह प्रसिद्ध केला आहे.मुखपृष्ठावर निखळ वाहणारा समुद्र, निरभ्र आकाश असे मोहक निसर्ग चित्र आहे. तर मलपृष्ठावर त्यांनी आपला व आपल्या कार्याचा परिचय थोडक्यात चित्रित केला आहे.डॉक्टर भगवान हेबाडे यांचा पहिलाच काव्यसंग्रह असून यापूर्वी त्यांनी 'मागे वळून पाहताना'हे आत्म चरित्र व 'अवघड वाटा'हा कथा संग्रह प्रकाशित केला आहे. शासकीय सेवेतून निवृत्त झाल्यावर साहित्याची थोडीफार सेवा घडावी या हेतूने त्यांनी हा कवितासंग्रह प्रकाशित केला आहे.      काव्यतरंग या कवितासंग्रहात एकंदर 46 कविता असून विविध विषयांना स्प...

 कोरोनाने माणसाला काय काय दिले…?          ‘कोरोना’ चीन मधून आलेलं भयानक वादळ म्हणा किंवा चीनने  महासत्ता होण्याच्या स्वार्थापोटी जाणीवपूर्वक सोडलेलं एक महाभयंकर ब्रम्हास्त्र म्हणा,ते मला माहित नाही.पण ज्यामुळे आज संपूर्ण जगात हाहाःकार माजला आहे.सर्वजण या साथीच्या आजाराने हैरान झालेले आहे.जगाच्या कानाकोपऱ्यात साथीचा आजार आजार पोहोचला आहे.  कोरोनामुळे संपूर्ण भारतातही लॉक डाऊन सुरू झाला आहे. एकीकडे कोरोना ग्रस्त रुग्णांची वाढती संख्या व दुसरीकडे लोक डाऊन मुळे होणारे गोर गरिबांचे हाल अशा एक ना अनेक दुःखद घटना हृदयाला वेदना देणाऱ्या आहेत.कोणी याला जैविक युद्ध म्हणतात तर कोणी कोरोनाला क्रूर शिक्षक म्हणतो काहीही असो  पण ही सर्व परिस्थिती पाहून खरंच वाटतय जगाचा विनाश जवळा लवकरच च् हि कलियुग संपून सत् युगा ला सुरुवात होणार आणि पुन्हा एकदा रामराज्य येणार विश्वास वाटू लागला आहे. सुखदुःखाचे हे निसर्गचक्र वर्षानुवर्ष सतत सुरू आहे. सध्या संपूर्ण जगावर असलेलं हे दुःखाचं साम्राज्य नक्कीच संपणार असा विश्वासही कोरोनाच्या  बदलाम...

स्त्रीचे समाजातील स्थान छत्रपती शिवाजी महाराज, नमस्कार! माफी असावी, मी मुजरा नाही केला. कारण मुजरा करायला वाकले  तर पडतील माझ्यावर सगळ्यांच्या नजरा.होय नजरा.तुम्हाला वाटत असेल अरे राज्यात चाललय काय? पण या राज्यात कोणतीच बहीण सुरक्षित नाही अन् नाही कोणती माय.आपल्याच मातीत चालताना स्वतःची माती व्हाव लागतं. आपलीच माती होत राहते. एकट्याने आले तर लढूही,पण झूंडीने आले तर लढावच लागतं. साले उपभोग तर घेतातच पण जिवानिशीही मारतात. शिक्षा व्हायचे लांब फक्त कॅन्डल मार्च काढतात? अत्याचार व्हायला लागतात फक्त दहा मिनिटे पण खटले दहा वर्षे चालतात. न्यायाच्या प्रत्येक टप्प्यावर तीला पुन्हा तेच तेच सांगावं लागतं. शिवरायांचा धडा आम्ही शिकलो अभ्यासात पण त्यातून काही शिकलोच नाही आम्ही. कुठला धडाच घेतला नाही आपण. शिवशाहीचा विचार चांगला, पण लोकशाहीला तो पेलवलाच नाही. वाईट वाटतं महाराज, खूप वाईट वाटतं. पण फक्त सकाळी उठून चहा पिताना पेपर मधल्या बातम्या वाचताना फक्त डोळ्यात पाणी फक्त डोळ्यात पाणी येत.एक सांगू का महाराज आम्हा सर्व बायकांना वाटते की,तुम्ही पुन्हा अवतार घ्यावा. तिथल्या तिथं फैसला होईल असा...

लॉकडाऊनच्या विळख्यात बळीराजा       आटपाट नगर होतं. नाव त्याचं भारत होतं.एक काळ असा होता की तिथे सर्व काही व्यवस्थित चाललं होतं.हवा,पाणी,हवामान व्यवस्थित होतं.पाऊस वेळेवर व पुरेसा पडत होता व वेळेवर जात होता.ओढे,नदी,नाले दुथडी भरून वाहत होते.विहिरींना पाझर सुटत होते.त्यामुळे शेतीवाडी व्यवस्थित होती. म्हणून आमचा शेतकरी राजा सुखीसमाधानी व आनंदी होता.देशातील प्रत्येक खेडे स्वयंपूर्ण होते.आजही भारतातील ८०%लोकांचे जीवन शेतीवर अवलंबून आहे.भारत हा कृषिप्रधान देश आहे आणि शेतकरी हा भारतीय शेतीचा कणा आहे.पण अलीकडच्या काळात मात्र कृषी क्षेत्राला उतरती कळा लागली आहे.        मग या बळीराजाला कुणाची नजर लागली?खाजगीकरणाची,औद्योगीकरणाची की भांडवलदारांनी आपले स्वार्थी डोके वर काढले म्हणूनच की काय बळीराजा संकटात सापडला?आज विकासाचा केंद्रबिंदू सामान्य माणूस म्हणजेच शेतकरी न राहता भांडवलदार झाला व कृषी खाते दुर्लक्षित झाले.त्यातच नैसर्गिक आपत्ती जसे की अवकाळी पाऊस, वादळे,महापूर,ओला दुष्काळ,कोरडा दुष्काळ इत्यादी. शेतीला विज,पाणी या आवश्यक गर...

(१५मे)भारतीय वृक्ष दिनानिमित्त-       कोरोना लॉकडाऊन मध्ये वृक्षारोपणाची संधी.     रस्त्याच्या कडेला आंब्याचे एक झाड होते . झाडाला आंबे लटकले होते. वाटेने जाणाऱ्या एका माणसाने झाडाला दगड मारून पिकलेले आंबे पाडले व खात-खात निघून गेला. हे दृश्य पाहून आकाशाने वृक्षाला म्हटले,"अरे आम्रवृक्षा!माणसं वाटेने जाताना रोज तुला दगड मारतात तरीही तू त्यांना फळ का देतोस?"आंब्याचे झाड हसून म्हणाले,"आकाश दादा, मनुष्य भ्रष्ट होऊन चुकीचे वागत असला तरी आपण मात्र तसं वागून जमणार नाही. दगड मारणे हा जरी माणसाचा स्वभाव असला तरी त्याला गोड आंबे देणे हा माझा स्वभाव आहे." शेजारच्या झाडाकडे बघ त्याला कोणी दगड मारत नाही कारण त्याला आंबेच नाहीत.शेवटी ज्या झाडाला फळे येतात त्याच झाडाला लोक दगड मारतात.        गोष्ट अतिशय छोटी पण शिकवण मात्र खूप मोठी आहे. असे हे परोपकारी वृक्ष आपल्याला नेहमीच मदत करणारे असतात. संत तुकाराम महाराज यांनी आपल्या अभंगांमध्ये म्हटलेच आहे की,      हे"वृक्षवल्ली आम्हा सोयरे वनच...

कोरोना, लॉकडाऊन व शिक्षणाचे बदलते स्वरूप कोरोनाच्या विश्वव्यापी महामारी ने समाज जीवनाच्या अनेक क्षेत्रांवर परिणाम झाला आहे.जसे आरोग्य,राजकीय,सामाजिक,सांस्कृतिक,कौटुंबिक इत्यादी.शैक्षणिक क्षेत्र देखील या संकटापासून वाचू शकले नाही. त्यामुळे संपूर्ण जनजीवन विस्कळीत होऊन अनिश्चिततेच्या सावटाखाली वावरत आहे.विषाणूच्या प्रादुर्भावामुळे देशामध्ये लागू असलेल्या संचारबंदी च्या पार्श्वभूमीवर सर्व शाळा बंद करण्याचा निर्णय शासनाने घेतला आहे. त्यामुळे सध्या विद्यार्थ्यांना सुट्टी देण्यात आलेली आहे. यामुळे ग्रामीण, शहरी भागातील विद्यार्थ्यांचे अभ्यासक्रमाशी नाळ जुळलेली रहावे व विद्यार्थी अध्ययन प्रक्रियेशी जुळलेला राहावा यासाठी शिक्षक वर्क फ्रॉम होम उपक्रम राबवत आहे. या उपक्रमांतर्गत अनेक शाळांनी पुढाकार घेतला असून विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीसाठी विविध शैक्षणिक ॲप डाऊनलोड करून दिले आहे. या ॲप्सचा वापर वर्गनिहाय, शाळा निहाय पालकांचे सोशल मीडिया ग्रुप तयार करून वर्क फ्रॉम होम सुरू आहे. यामध्ये भाषा विषयाचे निगडित कथाकथन, गोष्टी, वाचन-लेखन,वर्तमानपत्रे, मासिके हस्ताक्षर ,बौद्धिक खेळ,शब्दकोडे,शब्द संपत...